18 Şubat 2013

Seçilmiş Kişi - Carol Lynch-Williams

Seçilmiş Kişi (The Chosen One)
Carol Lynch-Williams
Optimum Kitap (2012)
Yıldız Karnesi: **

Orijinal ismi The Chosen One olan, Türkçesi Optimum Kitap'tan çıkan Seçilmiş Kişi, onüç yaşındaki Kyra'nın hikayesini anlatıyor. Kyra, toplumdan izole edilmiş dini bir toplulukta babası, onun üç eşi ve yirmi civarında kardeşiyle birlikte yaşayan bir kız çocuğu. Bu dini topluluğun Peygamber diye hitap edilen bir lideri var. Peygamber, babasından devraldığı koltuğa oturduğu günden beri topluluğun yaşayış tarzında önemli değişikliklere imza atmış. Misal, dini kitaplar dışındaki bütün kitapların yakılmasını emretmiş, yasaklı kitap okuyanların cezalandırılacağını söylemiş. Kyra, yaşadığı topluluğun kurallarına körü körüne bağlı bir çocuk değil. Yasak olmasına rağmen gizli gizli bir sürü kitap okuyor. Geceleri sevdiği çocukla buluşuyor. Hayatını, kendi açtığı kanallarla sessiz sedasız idame ettirirken, Peygamber'in verdiği bir kararla bütün düzeni altüst oluyor. Kyra'nın altmış yaşında, hali hazırda altı eşi bulunan amcası Hyrum'la evlenmesi buyruluyor. Bu evliliğe en başından karşı çıkan, kendi istekleri ve topluluğun yaptırımları arasında sıkışıp kalan Kyra'nın yapacağı seçim ise pek çok insanın hayatında geri dönülemez değişimlere sebep oluyor.

Kitabın enteresan bir fikirle yola çıktığını lakin karakterlere ve kurguya yeterince yatırım yapmadığını düşünüyorum. Hikaye Kyra'nın ağzından anlatıldığı için en iyi onu tanıyoruz. Arada bir görünüp kaybolan anneler ve babası, Hyrum amcası, Peygamber hatta en sık adı geçen kardeşleri bile hiçbir derinliğe sahip değiller. Kötü karakterler hep çok kötücül. Kadınların pek söz hakkına sahip olmadığı, erkeklerin iktidar olduğu bir oluşumdan bahsediliyor ama bu oluşumla ilgili fazla düşünülmediği de ortada. ''Erkekler iktidar olsun, kadınlar ezilsin, bir de kötü liderler olsun,'' denilip bırakılmış sanki. Oysa bir dönüşümden, eski düzenin farklılığından vs. de bahsediliyor. Yazar, toplumun bu dini gruba nasıl baktığını anlatırken, aslında hepimizde var olan ve ''ötekiyi'' düşünürken kullanmaktan çekinmediğimiz kendi önyargılarımızla bizi pek de yüzleştiremiyor. Üstelik Kyra'nın topluluk dışında gördüğü kadınlarla ilgili görüşleri de çok basite indirgenmiş, sadece giyim kuşam üzerinden aktarılıyor.  Kitabın İngilizce'sinin su gibi akıcı bir dile sahip olduğu söyleniyor. Lakin Türkçe'si için aynı şeyi söyleyemeyeceğim. Ne yazık ki çok başarılı bir çeviri yapılmadığı gibi, çeviriden sonraki okuma da epey sınıfta kalmış. Yoksa cümlelerdeki anlatım bozuklukları ve basım hataları gözden kaçmazdı diye düşünüyorum. Uzun lafın kısası, Seçilmiş Kişi ilginç bir konusu olan ama fazla derinleştirilmeden bırakılmış bir roman. Kyra ve çevresindeki karakterler üzerine biraz daha zaman harcansaymış, her şey bu kadar basit/tek düze bırakılmasaymış, hikayenin kaderi çok daha farklı olurmuş.